શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ

Design & Code by SANJAY

શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ - ડીપ સ્ટડી ક્વિજ

SANJAY

પ્રશ્ન પસંદ કરો

શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ - ડીપ સ્ટડી રૂમ

સંપૂર્ણ વિગતવાર ૧૦ ટૉપિક્સ

૧. રાષ્ટ્રીય સ્તરની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ

• NCERT: National Council of Educational Research and Training (રાષ્ટ્રીય શૈક્ષણિક સંશોધન અને તાલીમ પરિષદ). દિલ્હી સ્થિત આ સંસ્થા દેશની સર્વોચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થા છે જે કેન્દ્ર સરકારને સલાહ આપે છે, રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ (NCF) બનાવે છે અને કેન્દ્રીય પુસ્તકો તૈયાર કરે છે.
• CBSE: Central Board of Secondary Education (કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ). દેશભરમાં કેન્દ્રીય વિદ્યાલયો, નવોદય અને સંલગ્ન ખાનગી શાળાઓની ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ ની બોર્ડ પરીક્ષાઓ આ સંસ્થા લે છે.
• NUEPA / NIEPA: National University of Educational Planning and Administration. શિક્ષણ વ્યવસ્થાના યોગ્ય આયોજન (Planning) અને વહીવટ (Administration) માટે અધિકારીઓ અને નીતિ નિર્માતાઓને તાલીમ આપતી રાષ્ટ્રીય યુનિવર્સિટી.
• NCTE: National Council for Teacher Education (રાષ્ટ્રીય શિક્ષક શિક્ષણ પરિષદ). દેશમાં B.Ed/PTC જેવી કોલેજોને માન્યતા આપવાનું અને શિક્ષકોની લાયકાત નક્કી કરવાનું કાર્ય કરે છે.

૨. રાજ્ય સ્તરની સંસ્થાઓ (ભાગ-૧)

• GCERT: Gujarat Council of Educational Research and Training (ગુજરાત શૈક્ષણિક સંશોધન અને તાલીમ પરિષદ). વિદ્યાભવન, ગાંધીનગર સ્થિત આ સંસ્થા રાજ્યની પ્રાથમિક શિક્ષણની થિંક-ટેન્ક છે. તે અભ્યાસક્રમ ઘડતર અને શિક્ષકોની તાલીમનું આયોજન કરે છે.
• GSSTB: Gujarat State School Textbook Board (ગુજરાત રાજ્ય શાળા પાઠ્યપુસ્તક મંડળ). રાજ્યના અભ્યાસક્રમ મુજબ ૮ જેટલા માધ્યમોમાં પાઠ્યપુસ્તકો તૈયાર કરવા, છાપવા અને સરકારી શાળાઓમાં મફત વિતરણ કરવાનું સર્વોચ્ચ કાર્ય કરે છે.
• GSHSEB: Gujarat Secondary and Higher Secondary Education Board (ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ). ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ ની જાહેર બોર્ડ પરીક્ષાઓ લેવી અને નવી માધ્યમિક શાળાઓને માન્યતા આપવી તે આનું કાર્ય છે.

૩. રાજ્ય સ્તરની સંસ્થાઓ (ભાગ-૨)

• SEB: State Examination Board (રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ). શિક્ષકો અને આચાર્યોની ભરતી માટેની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ (TET, TAT, HTAT) તેમજ વિદ્યાર્થીઓ માટેની શિષ્યવૃત્તિ પરીક્ષાઓ (NMMS, PSE, RIMC) લેતી સ્વાયત્ત કચેરી.
• CoS: Commissioner of Schools (કમિશ્નર શાળાઓની કચેરી, ગાંધીનગર). રાજ્યની તમામ માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓના વહીવટી પ્રશ્નો, ગ્રાન્ટ, શિક્ષક મહેકમ અને બદલીઓનું નિયંત્રણ આ કચેરી કરે છે.
• DPE: Director of Primary Education (પ્રાથમિક શિક્ષણ નિયામકની કચેરી). રાજ્યની તમામ પ્રાથમિક શાળાઓ અને તેના શિક્ષકોના વહીવટી નિયંત્રણ, બદલી, બઢતી અને નીતિઓના અમલ માટેની સર્વોચ્ચ કચેરી.

૪. શિક્ષક તાલીમ સંસ્થાઓ

• DIET: District Institute of Education and Training (જિલ્લા શિક્ષણ અને તાલીમ ભવન). પ્રત્યેક જિલ્લામાં આવેલું આ કેન્દ્ર શિક્ષકોને સેવા-દરમિયાન (In-service) અને સેવા-પૂર્વે તાલીમ આપે છે તથા જિલ્લા કક્ષાએ એક્શન રિસર્ચ કરે છે.
• IITE: Indian Institute of Teacher Education (ઈન્ડીયન ઈન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટીચર એજ્યુકેશન). ગાંધીનગર સ્થિત આ વિશિષ્ટ યુનિવર્સિટીનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય ઉચ્ચ કક્ષાના, આધુનિક શિક્ષકો તૈયાર કરવાનો અને B.Sc.-B.Ed જેવા ઇન્ટિગ્રેટેડ કોર્સ ચલાવવાનો છે.
• BITE: Block Institute of Teacher Education. શૈક્ષણિક રીતે પછાત અને લઘુમતી વિસ્તારોમાં બ્લોક (તાલુકા) કક્ષાએ શિક્ષક તાલીમ આપવા માટેની સંસ્થા.

૫. સાક્ષરતા કાર્યક્રમ એકમો

• SCL: State Center for Literacy (રાજ્ય સાક્ષરતા કેન્દ્ર). આ એકમ SCERT (GCERT) ના નેજા હેઠળ કામ કરે છે. તે રાજ્યમાંથી નિરક્ષરતા દૂર કરવા અને પ્રૌઢ શિક્ષણ (Adult Education - 'ઉલ્લાસ' યોજના) માટે નીતિઓ બનાવે છે.
• DCL: District Center for Literacy (જિલ્લા સાક્ષરતા કેન્દ્ર). રાજ્યના સાક્ષરતા કાર્યક્રમોને ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર (જિલ્લા કક્ષાએ) અમલમાં મૂકવાની જવાબદારી DCL ની છે.
• NILP: New India Literacy Programme (નવ ભારત સાક્ષરતા કાર્યક્રમ). જેનો હેતુ ૧૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના નિરક્ષરોને સાક્ષર બનાવવાનો અને તેમને જીવન-જરૂરી કૌશલ્યો શીખવવાનો છે.

૬. વિશિષ્ટ શાળાઓ

• JNV: Jawahar Navodaya Vidyalaya (જવાહર નવોદય વિદ્યાલય). ગ્રામીણ વિસ્તારના તેજસ્વી બાળકોને શોધીને તેમને ધોરણ ૬ થી ૧૨ સુધી નિ:શુલ્ક અને ઉત્કૃષ્ટ આવાસીય (Hostel) શિક્ષણ પૂરું પાડતી કેન્દ્ર સરકારની શાળાઓ.
• KVS: Kendriya Vidyalaya Sangathan (કેન્દ્રીય વિદ્યાલય). આ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને લશ્કરી જવાનોના બાળકો માટે ટ્રાન્સફરેબલ નોકરીમાં શિક્ષણ ન બગડે તે હેતુથી ચાલતી શાળાઓ છે.
• મોડેલ સ્કૂલ (Model Schools): શૈક્ષણિક રીતે પછાત બ્લોક્સ (Educationally Backward Blocks - EBBs) માં માધ્યમિક શિક્ષણનું સ્તર ઊંચું લાવવા અને અંગ્રેજી માધ્યમનું ઉત્તમ શિક્ષણ આપવા આ શાળાઓ કાર્યરત છે.

૭. રાષ્ટ્રીય શૈક્ષણિક કાયદા અને નીતિઓ

• NEP 2020: National Education Policy (રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ). નવી શિક્ષણ નીતિ જે 5+3+3+4 ના માળખા સાથે ગોખણપટ્ટીના બદલે કૌશલ્ય અને સર્વાંગી વિકાસ પર ભાર મૂકે છે.
• RTE 2009: Right to Education (શિક્ષણનો અધિકાર). ૬ થી ૧૪ વર્ષના બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો મૂળભૂત અધિકાર આપે છે. (૧ એપ્રિલ ૨૦૧૦ થી અમલમાં).
• NCF: National Curriculum Framework (રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખું). જેના આધારે દેશના તમામ પાઠ્યપુસ્તકો તૈયાર કરવામાં આવે છે.
• NIPUN Bharat & FLN: ધોરણ ૩ ના અંત સુધીમાં દરેક બાળકને પાયાની સાક્ષરતા અને સંખ્યાજ્ઞાન (Foundational Literacy and Numeracy) પ્રાપ્ત કરાવવાનું મિશન.

૮. શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિઓ

• SMC: School Management Committee (શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિ). પ્રાથમિક શાળાઓમાં RTE કાયદા મુજબ ૭૫% વાલીઓ અને શિક્ષકોની બનેલી ફરજિયાત સમિતિ જે શાળાનો વિકાસ પ્લાન બનાવે છે.
• SMDC: School Management and Development Committee. માધ્યમિક શાળાઓ (RMSA અંતર્ગત) માં શાળાના વહીવટ અને વિકાસ માટેની સમિતિ.
• PTA: Parent Teacher Association (વાલી શિક્ષક મંડળ). બાળકની શૈક્ષણિક પ્રગતિ અને વર્તન વિશે ચર્ચા કરવા વાલી અને શિક્ષક વચ્ચેનો સેતુ.
• BRC & CRC: Block / Cluster Resource Centre. તાલુકા અને ક્લસ્ટર કક્ષાએ શાળાઓને શૈક્ષણિક માર્ગદર્શન (ઓન-સાઇટ સપોર્ટ) પૂરું પાડતા એકમો.

૯. શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ અને સહાય

• NMMS: National Means-cum-Merit Scholarship. ધોરણ ૮ ના સરકારી/ગ્રાન્ટેડ શાળાના તેજસ્વી બાળકોને મેરિટ આધારિત 12000/- વાર્ષિક સહાય (ધોરણ 9 થી 12 માટે) મળે છે.
• MYSY: મુખ્યમંત્રી યુવા સ્વાવલંબન યોજના. ઉચ્ચ શિક્ષણ (કોલેજ/મેડિકલ/એન્જિનિયરિંગ) માટે મેરિટ ધરાવતા અને ૬ લાખથી ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોના વિદ્યાર્થીઓ માટે ટ્યુશન ફી સહાય.
• જ્ઞાન સાધના: સરકારી શાળાના તેજસ્વી બાળકો ખાનગી શાળામાં ધોરણ ૯ માં પ્રવેશ લે તો સરકાર દ્વારા સીધી આર્થિક સહાય.
• CWSN સહાય: Children With Special Needs (દિવ્યાંગ બાળકો) ને ટ્રાન્સપોર્ટ એલાઉન્સ, એસ્કોર્ટ એલાઉન્સ અને રિસોર્સ રૂમ સહાય આપી સમાવેશી શિક્ષણ પૂરું પાડવામાં આવે છે.

૧૦. ડિજિટલ શિક્ષણ અને પ્લેટફોર્મ

• DIKSHA: Digital Infrastructure for Knowledge Sharing. શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓ માટેનું રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, જ્યાં QR કોડ વાળા પુસ્તકો અને નિષ્ઠા (NISHTHA) તાલીમ ઉપલબ્ધ છે.
• VSK: Vidya Samiksha Kendra (વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર). ગુજરાતમાં ગાંધીનગર સ્થિત દેશનું પ્રથમ કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર, જે ડેટા એનાલિટિક્સનો ઉપયોગ કરી લાખો વિદ્યાર્થીઓનું રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ કરે છે.
• SWAYAM: Study Webs of Active-Learning for Young Aspiring Minds. ઓનલાઇન ફ્રી કોર્સિસ (MOOCs) પૂરું પાડતું ભારત સરકારનું પ્લેટફોર્મ.
• SAS: School Attendance System. ગુજરાતની શાળાઓમાં શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓની દૈનિક ઓનલાઈન હાજરી પૂરવા માટેની એપ્લિકેશન.

0 0

... FOR TEACHERS

પ્રશ્નો લોડ થઈ રહ્યા છે...

જવાબ પસંદ કરો

ટૂંકાક્ષરનો સાચો અંગ્રેજી/ગુજરાતી અર્થ
અને ડીપ-એનાલિસિસ જોવા વિકલ્પ પસંદ કરો.

વિગતવાર સમજૂતી:

ક્વિજ પૂર્ણ થઈ!

શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ટૂંકાક્ષરો: રિપોર્ટ કાર્ડ

પ્રશ્નો

50

સાચા

0

ખોટા

0

સ્કોર ટકાવારી 0%

વિગતવાર સમજૂતીપત્રક

બનાવનાર: મોટા કાજલિયાળા પ્રાથમિક શાળા |